Friday, October 16, 2026

ගමනේ - යා


 

සංවෘත ආගම සහ විවෘත දහම (හෙට සහ අනිද්දා වෙනුවෙන්)

- පින්තූරය  ai -

ආගමක් පිළිගන්නා පිරිසක් තුළ සංවෘත කිරීමට වඩා දහමක් නොපිළිගන්නා අයට පවා විවෘතව තිබීම එහි අරමුණෙන්ම දහමකට අදාළය. එය ආවෘත කොට සංවෘත කවයකට සීමා කිරීමට යාම තවදුරටත් ආගම දහමෙන් නූතන මිනිහා වෙන් කෙරෙන ප්‍රධාන බෙදුම් රේඛාවක් වනු ඇත.

ආගම දහම සමඟ බැදුණු මහපොළවේ සංස්කෘතිය අසීමාන්තිකව උලුප්පා එවැනි බෙදුම් රේඛා නිර්මාණය නොකළ යුතුය. එයින් සිදු වන්නේ පුළුල් දහමක් සංස්කෘතික හුණ්ඩුවක සිර කිරීමකි.

සංස්කෘතිය අපට වුව දහම මිනිස් වර්ගයා වෙත විය යුතුය.

යාවත්කාලීන විය යුතු දේ සංස්කෘතීන් තුළ යාවත් කාලීන වද්දී ආගම හෝ දහම එබඳු අයුරෙන් යාවත් කාලීන නොවන ලෝකයේ ධර්මතා කියාපායි. නමුත් සංස්කෘතිය තුළ දහම සිරකරන්නට යෑමෙන් දහමේ අනන්‍ය බව සංස්‌කෘතිය සමඟ යාවත්කාලීන කරන්නට දරන උත්සාහයක් මතුවේ.

ආගම දහමේ අධ්‍යාපනික අධ්‍යාත්මික සහ ප්‍රතිපදාවන් තුළ බිහි වූ ප්‍රඥාවක් වෙත් නම් සමාජක් තුළ මේ අරමුණු සහ භාවිත පරස්පරතාව මතු වීම සීමාකාරී වෙයි.

එනම් ආගම දහමේ අරුතින් එතුළින්ම බිහිවූ ඥාන මණ්ඩලයකින් ආගම දහම සමාජ ගත වීම විනා සමාජ සංස්කෘතිය අතික්‍රමණය කරමින් බලවාදයක් හෝ අන්තවාදයකට ඉඩක් නොමැති වෙයි.

ඒ ඥාන සංකල්පය ආගම දහමේ අරමුණත් භාවිතයත් අතර සුවිශාල පරතරය අවබෝධයටද මගක් වෙයි. 

බල ව්‍යාපෘති, දේශ සීමා පුළුල් කර ගැනීම් උදෙසා උපක්‍රමිකව ඈඳා ගත් ආගමත් ආගමික ව්‍යාප්තිය උදෙසා අනෙක් අතට භාවිත වූ දේශපාලනයත් යනු ලෝකයේ එක් එක් අවධිගත මූලික භාවිතයන් වුවද ආගම දහමේ පරමාර්ථ සැළකීමේදී එය එතුළ ප්‍රමුඛතාවක් හෝ තවදුරටත් අනාගතය උදෙසා වලංගු සාධකයක් නොකළ යුතුය. 

ඉතිහාසයේ සේම කවර කලකත් සංස්කෘතියේ පමණට ලඝු වීම තුළ ආගම හෝ දහම එහි භාවිතය සැබෑ අර්ථයෙන් ගිලිහී කොතරම් පුළුල් වුව සංවෘත කවයකට පටුවේ. එවිට විවෘත විය යුතු දහම තවදුරටත් ඒ අර්ථයෙන් පවතින්නේ සංස්කෘතික හෝ ඒ අනුසාර නීති රීති සීමා තුළ විවර වන ඉඩකඩ තුළ ඇති පත පොත, ලිපි රචනා, නිර්මාණ තුළ  හෝ හුදෙකලාව තුළ පමණි.

Saturday, August 1, 2026

ඒ අයි සුභාෂිත.. බයයිද? අහෝ.. සහෝ.. තනි කඩේ.. එපා!

 






කෝටියකට වැඩි ආඬි - දෙකෝටියකටත් වැඩිද?

- පින්තූරය ai - 
නන්දසේන රත්නපාල මහඇඳුරානන් තරම්ම යාචකයෙකු සේ මහමග වැටී යදිමින් පර්යේෂණයේ යෙදෙන්නට අසමත් වූ නමුඳු දශකයකට තරමක් අඩු මුත් සැළකිය යුතු කලක් අතිශය සාමාන්‍ය මට්ටමේ පුරවැසියාගේ තැන සැබෑ ලෙස රැඳෙමින් ගමේ බිමේ සියලු ආයතන සමඟින් ගනුදෙනු කරන්නට මට සැළසුණු හේතු සාධක සැබවින්ම පර්යේෂණ හරස් කඩක්ම විය.

මම පොලිසියට ගියෙමි. ප්‍රාදේශීය සභාවට ගියෙමි. ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයට ගියෙමි. ප්‍රාදේශීය සෞඛ්‍ය සේවා ආයතන වෙත ගියෙමි. ඒ ආයතන පද්ධතියේ ඉහළ මට්ටම් කරා යොමුවීමි. සබාපතිවරු, ලේකම්වරු, කොමසාරිස්වරු, ආණ්ඩුකාරවරු, ජනපති මෙන්ම අධිකරණයේදී පිහිට පැතීමි. විශාල කාලයක් කැප කළෙමි. ප්‍රති රූපයෙන් තොර පුරවැසි සටන්කරුවෙක් වුනෙමි.

තවමත් ඒ කාර්යයේ නියැළෙමින් සිටින බැවින් එහිදී සහභාගීත්ව නිරීක්ෂණය තුළ දුටු පැහැදිලි සත්‍යාපනයන් කිහිපයක් පමණක් මෙලෙස සටහන් කරමි.

පහත කරුණු යටතේ තවදුරටත් ඒ පිළිබඳ සංකීර්ණ තත්වයන් සරලව දැක්විය හැකිය.

1. පඩියට වැඩ කිරීම

2. පීඩනයන්ගෙන් පලායාම

3. ලාභය උදෙසා එක් රැස් වීම

4. ධනාත්මක සංකල්ප වලට ඇති බිය

5. වගකීම් යුතුකම් සහ පොදු කාර්ය සම්බන්ධයෙන් වන ආඬි හත්දෙනාගේ කැඳ හැලියේ න්‍යාය

6. ඉහත කාරණා සියල්ල පවතින දේශපාලන තත්ත්වයන් සමඟ වැල යන අතට මැස්ස නැමති මහා නියාමයක් තුළ බල පැවැත්වෙන බව

මට මුණ ගැසුණු ගම් මට්ටමේ පවතින සියලු රාජ්‍ය ආයතන වල නිලධාරීන් සහ සේවකයන් අති බහුතරයක් එනම් තුනෙන් දෙකක් පමණම ඉහත දැක්වූ 1, 2, 3, 4, 5, 6 සියලු කාරණා සියල්ලට සපුරා යටත් ස්වභාවයෙන් කටයුතු කළ අයයැයි කීම අතිශයෝක්තියක් නොවේ. විශේෂය වන්නේ ඔවුන්ගෙන් අඇතැමෙක් කැමැත්තෙන් කරනවාට වඩා පැවැත්ම හා 'ඉතිං අපට කළ හැක්කක් නැත' යන පදනමෙන් කටයුතු කරන බව ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් තුළින්ම හෙළිදරව් කිරීමයි.

මා ඔවුන් වෙත රැගෙන ගිය ගැටලු, යෝජනා සියල්ල යහපත් නීති ගරුක පුරවැසියාගේ භූමිකාව තුළින් මතු වූ ඒවා වූ නමුත් ඒ උදෙසා ඔවුන්ගේ ප්‍රතිචාරය වූයේ ඒ භූමිකාව තුළ සිට මා කටයුතු කරන බව තේරුම් ගත් හෝ පිළිගත් බවක් ඇඟවීම පමණි. ඉන් එහා ක්‍රියාකාරිත්වය හුදු අජීවී කල් ඉකුත් වූ යාන්ත්‍රිකත්වයකි.

ඒ අජීවී තත්වය සජීවී කර ගන්නට හිසට ටොක්කක් හෝ කනට පහරක් ගැසිය යුතුවිය. ඒ පහරදීම් තුළ අජීවී තත්වය යම් සිහියට පත්වන බවත් ඒ ප්‍රතිචාර තත්වයේ වෙනස විශේෂයෙන්ම මෑත අවුරුදු දෙකක සීමා තුළ වීමත් විශේෂිතය. ඉන් පෙර සිදුවූයේ අජීවී යාන්ත්‍රිකත්වයෙන් පෙරළා පහර දීම පමණි. ඒ අවදියේ පුරවැසි භූමිකාව යනු හුදු අපහාසයෙන් රස විඳින එකක්ම විය.

මේ මෑත වෙනසට හේතු වූයේ කාලීන සමාජ දේශපාලන හැසිරීම සමඟ වැල යන අතට මැස්ස ලෙස මා නම් කළ කාරණා අංක 6 යේ පිළිඹිබුවයි.

ඉහත කාරණා 1 සිට 6 දක්වා ම මට මුණ ගැසුණු පුරවැසියාගේ ආකල්ප සංකල්ප සහ භාවිතය තුළද හුදු විවේචනයට එහා ගිය අවස්ථා තිබුණේ අහඹු සහ අවිඥානිකව මතු වූ තත්වයන් හැටියට පමණි.

අප ජනමාධ්‍යයේ දකින අවදිමත් පුරවැසි භූමිකා කිසිවක් මා බිමේ දුටුවේ නැත. ඒවායේ යම් යම් සෙවණැලි පමණක්වත් දකින්නට ලැබුණාදැයි සැක සහිත විය.

දේශපාලකයාගේ භූමිකාව ඥාති හිත මිත්‍ර පාක්ෂික ස්වභාවයෙන් සපුරා මිදීමක් අදටත් තහවුරු කොට නොදකිමි.

ගලන ගඟකින් අතැඟිල්ලක් තෙමූ පමණට වන මේ සංක්ෂිප්තයේ දිගුව නොහොත් සමස්ථය ඉහත සරලව දැක් වූ සිද්ධාන්ත විසින් ඉතා භයානක සීමාවක් දක්වා ගෙන යන සමාජය පිළිබඳ හොඳම හරස්කඩයි.

ඒ විග්‍රහය තුළ පුරවැසියාගේ රාජ්‍ය නිලධාරියාගේ සහ බලධාරියාගේ නිවැරදි අවංක අවබෝධයෙන් පණ ගැනෙන සැබෑ ශක්තියකින් බල ගැන්වීමක් නොලබන ඕනෑම වැඩපිළිවෙළක් හෝ සංවර්ධනය උදෙසා පිවිසෙන කුමන මාර්ගයත් එකම වට රවුමක් කර ගැනෙන ආකාරය පැහැදිලි වෙයි.

ඉතා සරල ජන වරෙන් කීවොත් එය ආඬි හත්දෙනාගේ කැඳ හැලියකි.

ගමද නගරයද වෙනසකින් තොරව සමස්ථ වශයෙන් අප එකතැන ලැගීමේ රස රහස, කුප්‍රකට සත්‍ය එයයි. මේ ඛේදවාචකය සුලුපටු නැත. කලින් කලට සමාජය ඇවිළෙමින් ගිනිබත් කිරීමට මෙයින් සපයා ඇති පිටු බලය විමසීමෙන් එය දත හැකිය. ආඬි ගණනින් කොපමණ විය හැකිදැයි එවිට වටහා ගත හැකිය.

මෙතුළ නිර්මාණය වන බරපතළම ව්‍යසනය නම් අවදිමත් බවින් යුතු සබුද්ධික පුරවැසියා දැවැන්තවූ ශාරිරික මානසික යෝග්‍යතාවයෙන් යුතු භෞතික සාමාජීය ආර්ථික ශක්තියක් නොමැත්තෙක් විට ඔහු කැඳහැලිය සැබෑවට කැඳ හැලියක් ලෙස නිර්මාණය කෙරෙන තුරු මුල්ලකට වී නිදිවැද සිටිය යුතු තත්වයක් නිර්මාණය වීමයි. නැතහොත් ඔහුට එම ස්ථානයෙන් පලා ගොස් තමාට සුදුසු පරිසරයක් වෙත සංක්‍රමණය වීමට සිදුවෙයි.

මාගේ විග්‍රහය අනුව නම් බොහෝ කොට බොහෝ දෙනා කාරණා 6.ට අනුගත වීමෙන් තම පැවැත්ම තහවුරු කර ගන්නවා හැරුණු කොට කැඳ හැලියේ කැඳ වෙනුවෙන් සහල් අතැතිව සටන් නොකරති.

සියයකින් කෙනෙක් දෙන්නක් අවංක දෑතකින් දමන සහල් මිට උණු වතුර හැලියට නොසෑහෙතත් අවම උණු වතුර බොන මිනිහාට දශමයෙන් යමක් එක් කරනු විනා කිසිවිටෙකත් සාධනීය විකල්පයක් බවට පත් වන ශක්තියක් නොවේ.

අපතේ හැරීම් නොසළකා හැරීම් නොතකා හැරීම් ගැරහීම් සියල්ල මැද අදටත් ජාතියකට රටකට පණ පොවන කැඳ බිඳ එවැනි වීම රටේ ජනයාගේ සැබෑ පොහොසත්කම කොතනද යන්න පෙන්වයි. ලොවක් ඉදිරියේ අප විලිවසා ගන්නා අමුඩ කෙටියද එයමයි.